Posted on Leave a comment

205 – De vloekende kapelaan

kapelaan_

De vloekende kapelaan

Een Anekdote door Dre Welsuit

1964, de gemeenschap werd  nog volledig gedicteerd door het katholicisme.

Voor de mensen in de dorpen werd nagedacht door de kerk en de staat, zodat ze dat zelf niet hoefden te doen. De meeste mensen waren daar tevreden mee omdat ze van niets anders wisten, maar er waren ook mensen die wél eens zelf nadachten. Deze mensen hadden het vaak moeilijk om hun mond te houden tegen de pastoor of zijn assistent, de kapelaan.

Door de week was het vaak hard werken en in het weekend mocht men was losser zijn en zelf bepalen wat men deed, echter pas nadat men op zaterdagnamiddag (zaterdag was een werkdag) naar de lof mis en op zondag naar de vroegmis gegaan was.

De gemeenschap werd volledig gedomineerd (het ingesloten woord dominee is wel grappig in deze katholieke context) door het geloof.



liefdesverdriet

Van jongs af aan werden de mensen opgevoed in een zeer strenge doctrine.

Geregeld moesten de mensen biechten, wat er op neerkwam dat ze  in een benauwend hokje tegen de pastoor vertelden wat ze allemaal mispeuterd hadden. Na enkele onzevadertjes of weesgegroetjes was dan alles weer in orde.

Zodoende wist de pastoor ook via deze biecht lijn, veel over wat er in de gemeenschap speelde.

De kinderen op school moesten, dagelijks uit de catechismus lezen, die men kan zien als een soort verkleinde bijbel. De oefeningen die in de catechismus stonden moesten dan ook regelmatig uit het hoofd geleerd worden zoals bijvoorbeeld de ‘oefening van geloof’ en de ‘oefening van berouw’ en van huis uit kreeg men de boodschap mee:”je zorgt maar dat je een goed cijfer haalt voor godsdienst, anders zwaait er wat”. Dit was vaak een pijnpunt voor kinderen die niet goed konden leren of voor kinderen die dyslectie hadden, een woord waarvan de gewone bevolking  in de jaren ’60 nog nooit gehoord had. Deze kinderen werden bestempeld als kinderen die niet wilden leren en kregen als ze ouder werden ook vaak de slechtste banen.



Yoga stap voor stap

De katholieke week.

Op maandagavond zongen de meeste jongens in zo’n kleine gemeenschap (verplicht) in het kerkkoor. De latijnse mis werd aangeleerd en volledig uit het hoofd gezongen door de kinderen die geen woord latijn begrepen en geen muzieknoot konden lezen.

Op dinsdag was er een vroegmis om half acht, die een half uurtje duurde want om 8 uur begon de naast de kerk gelegen lagere school.

Op dinsdag en donderdag avond mochten in de winter de kinderen gaan spelen in het dorpshuis, de avond van ‘het patronaat’ van de kerk, die de middelen verschafte zoals een biljarttafel, tafeltennis tafel en allerlei spulletjes om zich creatief mee bezig te houden.



Cursus Copywriting in 30 dagen

‘s woensdags kwam de pastoor langs op de lagere school en vertelde allerlei mooie verhalen uit de bijbel, die natuurlijk allemaal waar waren, want pastoors liegen nu eenmaal nooit.

Na de spannende verhalen mochten de kinderen ook vragen over het geloof stellen aan de pastoor en die gaf dan de meest merkwaardige antwoorden over zaken waar de kinderen nog nooit van gehoord hadden. Als de pastoor zelf geen antwoord kon vinden op de vragen van de kinderen, dan kwam regelmatig de opmerking naar voren:”gods wegen zijn ondoorgrondelijk”, wat door hem dan uitgelegd werd als:”dat weet alleen god”.

Op donderdag was er weer een vroegmis en om half acht  ‘s avonds ging men, zeker in de winter, ter ontspanning naar het patronaat.

Vrijdags was er meestal door de kinderrijke gezinnen in de dorpen wel een trouwfeest of een begrafenis, die natuurlijk in de kerk plaats vonden.

Van de grote kinderrijke gezinnen  werd verwacht dat er tenminste ééntje misdienaar werd, zodat de pastoor altijd (gratis) assistentie had tijdens de mis.

‘s zaterdags was er in de namiddag een korte kerkdienst genaamd ‘het lof’.

Op zondag ging men naar de vroeg of laat mis.

De vroegmis was voor ‘de goede mensen’ en begon op zondag om 08.00 uur, en de laatmis was voor de mensen die het wat beter hadden, de middenstand en de mensen die laat hadden moeten werken zoals verpleegsters, agenten mensen in de horeca en dergelijke beroepen.

Daarom begon de laatmis pas om 10.00 uur ‘s ochtends en voor de mensen die altijd naar de vroegmis gingen was dat de mis voor de luiaards die altijd ‘zo lang sliepen’.

Voornamelijk in de winter werd er op zondag een ‘stomme’ film gedraaid in het dorpshuis, uitgaande van de kerk die vooraf keurde of de film ‘wel kon’, volgens het geloof.

Meestal werd het dan ook een film in zwart-wit (stom= zonder gesproken woord en met pianobegeleiding) van bijvoorbeeld charley chaplin of de comedy capers.

Bijna niemand had in die dagen thuis televisie, dus gezamenlijk film kijken was elke week weer een belevenis.

Als men niet als buitenbeentje aangemerkt wilde worden moest men wel altijd de pastoor gelijk geven, dat was ook belangrijk omdat de pastoor er vaak voor zorgde dat mensen een baan hadden binnen de gemeenschap. De pastoor vond het altijd beter om mensen binnen de gemeenschap aan het werk te houden, dan erbuiten, in verband met complicaties door ander gedachtengoed.

Het was niet denkbaar dat een katholieke timmerman, voor de protestantse aannemer in het naburige dorp zou werken.

De kapelaan

Het was midden in de zomer, juli 1964, een zeer warme dag met veel zonneschijn en geen wind.

Johan, een jongetje van 8 jaar oud was buiten aan het spelen, helemaal alleen, in het dorpje waar hij woonde.

In het kinderrijke katholieke dorpje waren op dat moment geen andere kinderen op straat.

Johan had de kapelaan zien aankomen op zijn fiets. Hij ging naar een van de pubers in de buurt

die aangegeven had dat hij pastoor wilde worden. Meestal werd een van de boerenzoons pastoor, maar soms was er plaats voor iemand van het ‘gewone’ volk als bleek dat zo iemand bovenmatig intelligent was en graag pastoor wilde worden. Maar wat graag gaven de pastoor en de kapelaan voorlichting over de studie en alles wat er mee te maken had.

Terwijl Johan buiten aan het oefenen was met zijn knikkers die hard weggeschoten moesten worden om andere knikkers te verslaan tijdens de knikkerspelletjes met andere kinderen. Hoe beter men kon knikkeren immers, hoe meer knikkers men had.

Tijdens het oefenen schoot een van de knikkers de verkeerde kant op en schoot onder de heg van een van de buren van Johan, die Johan natuurlijk terug ‘moest en zou’ hebben.

Terwijl Johan aan het zoeken was, kwam de kapelaan naar buiten, nam afscheid van de buren en liep naar zijn fiets.

kapelaan

Johan had altijd iets engs gevonden aan mannen in lange zwarte jurken en was altijd een beetje argwanend als ze hem aanspraken.

De kapelaan sprong op zijn fiets en wilde aanzetten om te vertrekken, maar op dat moment was de ketting van zijn fiets losgeraakt en tussen zijn bagagedrager en het wiel, klem komen te zitten.

Uit alle macht trok de kapelaan aan de ketting, die geen millimeter meegaf. Hoe meer hij aan de ketting trok,hoe vaster hij kwam te zitten en  hoe driftiger de kapelaan werd. Plotseling begon hij kei en kei hard te vloeken terwijl hij wild tegen zijn fiets aan schopte.

Godver, godver de godver***me. God, god, god gloeiende godver***me raasde de kappelaan tegen zijn fiets zeker vijf minuten lang, terwijl Johan aan de andere kant van de heg met open mond van verbazing zat te luisteren en te kijken naar de kapelaan.

Omdat het niet lukte om de ketting weer op zijn plaats te krijgen, liep de kapelaan te voet , zijn fiets al vloekend meezeulend, weg.

Johan ging naar huis en vertelde wat hij gehoord en gezien had tegen zijn moeder.

Dat kon niet waar zijn vond zijn streng religieuze moeder. Kapelaans vloeken nu eenmaal niet.

“Johan, dat zul je wel verkeerd gehoord hebben”, zei Johan’s moeder.

“Denk erom dat je dit verhaal nooit meer tegen iemand verteld, anders zwaait er wat”.



Welkom bij Nihonsport.nl

Johan heeft het verhaal nooit meer tegen iemand verteld en is katholiek gebleven tot hij volwassen was, voornamelijk omdat hij anders geen zakgeld meer kreeg op zondag.

Eenmaal volwassen heeft hij na veel nadenken, mede door andere gebeurtenissen in zijn leven, het katholieke geloof vaarwel gezegd.

0 0 vote
Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments